علت بالا رفتن فشار موتورخانه
شما می توانید با به اشتراک گذاشتن دیدگاه و تجربیات خود در انتهای مقاله علت بالا رفتن فشار موتورخانه به گفتمان آنلاین با تعمیرکاران آی پی امداد و دیگر کاربران بپردازید.
مشاوره آنلاینیکی از چالشهای رایج که مالکین و مدیران ساختمان ممکن است با آن مواجه شوند، نوسانات غیرعادی عقربه فشارسنج موتورخانه است. درک دقیق علت بالا رفتن فشار موتورخانه به شما کمک میکند تا پیش از بروز خسارتهای جدی به دیگ یا سایر تجهیزات، از بروز مشکلات بزرگتر جلوگیری کنید.
در این مطلب از آی پی امداد، قصد داریم به زبانی ساده و کاربردی، دلایل اصلی این اتفاق را بررسی کنیم تا بتوانید با رعایت نکات ایمنی، به درستی برای رفع آن اقدام نمایید. اگر نتوانستید این مشکلات را حل کنید برای بررسی تخصصی و تعمیر موتورخانه، میتوانید با شمارههای 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید.
هر جای مطلب مشکل یا سوالی برایتان پیش آمد، در بخش دیدگاههای همین مطلب یا بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید تا کارشناسان آنلاین آی پی امداد، به صورت رایگان، راهنماییتان کنند.
6 علت بالا رفتن فشار موتورخانه + راهحل
مشکل بالا رفتن فشار موتورخانه 6 دلیل اصلی دارد که عبارتند از:
- پر شدن بیش از حد مدار / زیاد بودن آب سیستم
- خرابی یا تنظیم نبودن منبع انبساط
- خرابی یا نشتی شیر پرکن
- افزایش دمای آب و انبساط حرارتی
- خرابی شیر اطمینان یا خطای گیج فشار
- ورود آب از مبدل حرارتی یا بخشهای دیگر سیستم
کاربران عزیز آی پی امداد در ادامه این علت را بررسی کرده و برای هرکدام راه حلی دقیق و مرحله به مرحله برایتان قرار دادهایم تا بتوانید این مشکل را حل کنید.
1. پر شدن بیش از حد مدار / زیاد بودن آب سیستم
راجترین علت بالا رفتن فشار موتورخانه، پر شدن بیش از حد مدار گرمایش از آب است. در سیستم موتورخانه، مقدار مشخصی آب باید داخل لولهها، دیگ و رادیاتورها جریان داشته باشد. اگر به هر دلیل حجم آب سیستم از حد استاندارد بیشتر شود، فشار داخل مدار نیز افزایش پیدا میکند.
این اتفاق زمانی رخ میدهد که سیستم بیش از اندازه پر شده باشد یا هنگام هواگیری، بدون توجه به فشار، آب زیادی وارد مدار شده باشد. در چنین شرایطی عقربه گیج فشار به تدریج بالا میرود و گاهی حتی به محدوده خطر نزدیک میشود.
نشانههای زیاد بودن آب در مدار موتورخانه
- عقربه فشارسنج موتورخانه بالاتر از حد معمول قرار میگیرد،
- پس از روشن شدن سیستم و گرم شدن آب، فشار سریعتر از حالت عادی افزایش پیدا میکند،
- ممکن است از شیر اطمینان موتورخانه مقدار کمی آب خارج شود،
- فشار سیستم حتی در زمان خاموش بودن مشعل نیز نسبتا بالا باقی میماند.
- ابتدا گیج فشار موتورخانه را بررسی کنید،
- در اغلب سیستمها فشار مناسب بین حدود 1 تا 2 بار قرار دارد،
- اگر فشار بالاتر از این محدوده باشد، باید مقدار کمی از آب مدار تخلیه شود،
- برای این کار میتوانید از یکی از شیرهای تخلیه موتورخانه یا حتی از یک شیر هواگیری رادیاتور استفاده کنید،
- شیر را به آرامی باز کنید تا مقدار کمی آب خارج شود،
- در همین زمان به عقربه فشارسنج نگاه کنید و زمانی که فشار به محدوده مناسب رسید، شیر را ببندید.
اگر پس از مدتی دوباره فشار بالا رفت، احتمال دارد مشکل از بخش دیگری مانند شیر پرکن یا منبع انبساط باشد که در ادامه به آنها میپردازیم.
2. خرابی یا تنظیم نبودن منبع انبساط
منبع انبساط در سیستمهای موتورخانه نقشی حیاتی دارد؛ این قطعه وظیفه دارد نوسانات حجم آب ناشی از تغییرات دما را مدیریت کند. هنگامی که آب گرم میشود، حجم آن افزایش مییابد و منبع انبساط با جذب این حجم اضافی، از بالا رفتن فشار جلوگیری میکند.
بنابراین اگر این منبع به درستی کار نکند یا تنظیم نباشد، علت بالا رفتن فشار موتورخانه به احتمال زیاد همین قطعه است.
- در سیستمهای بسته، منبع انبساط دارای یک محفظه هوایی (بالشتک هوا) است که با استفاده از یک دیافراگم لاستیکی از آب جدا شده است.
- اگر هوای داخل این مخزن خالی یا لاستیک داخل آن سوراخ شود، منبع دیگر نمیتواند انبساط آب را کنترل کند و در نتیجه فشار کل سیستم به صورت ناگهانی بالا میرود.
نشانههای خرابی یا تنظیم نبودن منبع انبساط:
- نوسانات سریع و شدید عقربه فشارسنج در زمان روشن و خاموش شدن مشعل (فشار با گرم شدن آب ناگهان بالا میرود و با سرد شدن پایین میآید)،
- شنیدن صدای ضربه یا تقتق در لولهها،
- خروج مداوم آب از شیر اطمینان، حتی زمانی که فشار سیستم در ظاهر تنظیم است،
- اگر با فشار دادن سوزن والو هوای بالای منبع انبساط، به جای هوا، آب خارج شود، یعنی دیافراگم داخل آن پاره شده است.
- اگر مشکل فقط از کمبود باد باشد، یک سرویسکار با استفاده از تلمبه یا کمپرسور و گیج تنظیم باد، فشار هوای منبع را روی عدد استاندارد (که روی بدنه منبع درج شده است) تنظیم میکند،
- اگر دیافراگم یا تیوپ داخلی پاره شده باشد، تنظیم باد تأثیری ندارد،
- در این صورت، منبع انبساط باید توسط یک متخصص تعویض شود.
3. خرابی یا نشتی شیر پرکن
شیر پرکن قطعهای است که وظیفه دارد در صورت کم شدن آب مدار، دوباره آب شهر را به سیستم گرمایش وارد کند تا فشار به حد نرمال برسد. این شیر بین لوله آب سرد شهری و مدار گرمایش (برگشت دیگ یا نزدیک پکیج/دیگ) نصب میشود و در حالت عادی باید کاملا بسته بماند.
اگر شیر پرکن درست بسته نشود یا دچار خرابی و نشتی داخلی شود، آب شهری بهصورت مداوم وارد مدار میشود و بهتدریج فشار بالا میرود. در این حالت، علت بالا رفتن فشار موتورخانه اغلب همین شیر پرکن معیوب است.
نشانههای خرابی یا نشتی شیر پرکن:
- فشار سیستم در ابتدا نرمال است، اما بدون آنکه شما آبی به سیستم اضافه کنید، بهتدریج افزایش پیدا میکند،
- حتی در زمانی که سیستم خاموش است، فشار به مرور بالا میرود،
- اگر شیر پرکن را کامل ببندید، اما باز هم فشار افزایش یابد، احتمال خرابی داخلی یا نشتی در واشرهای شیر وجود دارد،
- در برخی موارد، ممکن است صدای خفیف عبور آب از ناحیه شیر پرکن شنیده شود (در محیطهای ساکت بهتر متوجه میشوید).
1. اطمینان از بسته بودن کامل شیر پرکن
- ابتدا محل شیر پرکن را پیدا کنید (یک شیر کوچک با دسته مشکی یا آبی رنگ است که بین مدار گرمایش و آب شهری قرار دارد)،
- دسته شیر را در جهت بسته شدن، کامل بچرخانید،
- پس از بستن شیر، مدتی گیج فشار را زیر نظر بگیرید. اگر فشار ثابت بماند، یعنی شیر بسته شده و فعلا مشکل برطرف شده است،
- اگر با وجود بسته بودن، باز هم فشار بالا میرود، احتمال خرابی داخلی شیر زیاد است.
2. تست ساده برای اطمینان از نشتی شیر پرکن
- سیستم را تا فشار حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ بار تنظیم کنید،
- شیر پرکن را کاملا ببندید،
- طی چند ساعت آینده، گیج فشار را چند بار بررسی کنید،
- اگر بدون استفاده از سیستم، فشار آرامآرام بالا رفت، به احتمال زیاد علت بالا رفتن فشار موتورخانه نشتی داخلی شیر پرکن است.
3. تعویض شیر پرکن
- در صورت خرابی، بهترین و مطمئنترین راه، تعویض شیر پرکن است،
- برای تعویض، باید آب مدار تخلیه شود و سرویسکار با آچار مناسب شیر قدیمی را باز و شیر جدید را نصب کند،
- پس از نصب، مدار دوباره با فشار مناسب پر و سیستم هواگیری میشود.
- هرگز شیر پرکن را به صورت دائمی کمی باز رها نکنید. برخی افراد برای اینکه نگران کم شدن فشار نباشند، شیر را نصفه باز میگذارند، در حالی که این کار یکی از رایجترین دلایل پنهان برای افزایش فشار و خرابی سایر قطعات است،
- شیر پرکن تنها زمانی باید باز شود که میخواهید فشار را بالا بیاورید و بلافاصله پس از رسیدن به فشار مناسب، باید دوباره بسته شود.
4. افزایش دمای آب و انبساط حرارتی
هر مادهای در صورت گرم شدن، مولکولهای آن شروع به جنبش بیشتر کرده و حجم آن ماده افزایش مییابد. آب نیز از این قاعده مستثنی نیست. وقتی مشعل موتورخانه روشن میشود و دمای آب داخل دیگ بالا میرود، حجم آب افزایش پیدا میکند.
اگر سیستم شما طراحی درستی داشته باشد و قطعاتی مانند منبع انبساط به درستی کار کنند، این افزایش حجم جزئی مشکلی ایجاد نمیکند. اما اگر تنظیمات دمایی بیش از حد بالا باشد، حجم آب فراتر از ظرفیت مدار میرود و همین موضوع ممکن است علت بالا رفتن فشار موتورخانه باشد.
نشانههای مرتبط با افزایش دمای آب:
- عقربه فشارسنج دقیقا زمانی که مشعل کار میکند و دمای دیگ بالا میرود، افزایش مییابد،
- وقتی مشعل خاموش میشود و آب داخل دیگ به تدریج خنک میشود، فشار نیز به سطح قبلی برمیگردد،
- فشار در زمانهای اوج مصرف آب گرم یا کارکرد مداوم مشعل، به محدوده قرمز یا خطر میرسد.
1. تنظیم ترموستات دیگ
- ترموستات دیگ را چک کنید،
- گاهی اوقات ترموستات روی دمای بسیار بالایی تنظیم شده است که برای فصل جاری نیاز نیست،
- کاهش ملایم دمای ترموستات، از گرم شدن بیش از حد آب و انبساط غیرضروری آن جلوگیری میکند.
2. بررسی ظرفیت سیستم
- اگر ساختمان شما بزرگ است و حجم آب کل سیستم زیاد است، اطمینان حاصل کنید که منبع انبساط نصب شده، متناسب با حجم آب کل ساختمان باشد،
- اگر منبع کوچک باشد، نمیتواند این انبساط حرارتی را مدیریت کند،
- اگر با کاهش دمای ترموستات، همچنان با مشکل نوسان فشار مواجه هستید، ممکن است نیاز به بررسی تخصصیتر سیستم کنترل دما (مانند تابلو برق یا سنسورهای دما) باشد.
5. خرابی شیر اطمینان یا خطای گیج فشار
گاهی اوقات تمام بخشهای موتورخانه به درستی کار میکنند، اما شما با مشکل نوسان یا عدد غیرعادی فشار مواجه هستید. در چنین مواقعی، احتمالا علت بالا رفتن فشار موتورخانه نه در خود مدار گرمایش، بلکه در تجهیزات اندازه گیری و ایمنی نهفته است.
شیر اطمینان و گیج فشار، دو قطعه کلیدی هستند که در صورت خرابی، اطلاعات غلط به شما میدهند یا باعث بروز مشکلات ثانویه میشوند.
نشانههای خرابی شیر اطمینان یا گیج فشار:
این دو قطعه دو نوع خطای متفاوت ایجاد میکنند که هر کدام نشانههای خاص خود را دارند:
خرابی گیج فشار:
- عقربه گیج در یک عدد خاص قفل شده است و با تغییر دمای دیگ یا حتی با تخلیه آب، هیچ تکانی نمیخورد،
- فشار در حالتی که مشعل خاموش است و سیستم سرد است، عدد غیرمنطقی (مثلاً فشار بسیار بالا) را نشان میدهد،
- شیشه روی گیج بخار گرفته یا عقربه داخل آن دچار لرزش شدید است.
خرابی شیر اطمینان:
- شیر اطمینان بدون اینکه فشار سیستم بالا باشد، دائما در حال چکه کردن است،
- آب از لوله تخلیه شیر اطمینان با شدت خارج میشود، در حالی که گیج فشار عدد نرمالی را نشان میدهد،
- شیر اطمینان به دلیل رسوب گیری، پس از یک بار باز شدن، دیگر به درستی بسته نمیشود و نشتی میدهد.
1. بررسی صحت عملکرد گیج فشار
- اگر مشکوک هستید که گیج خراب است، بهترین راه مقایسه آن با یک گیج سالم و استاندارد است که توسط تکنسین انجام میشود،
- اگر عقربه با تغییر دمای آب هیچ حرکتی نمیکند، احتمالا فنر داخلی گیج گیر کرده و نیاز به تعویض دارد،
- گیجها قطعاتی ارزان و حساس هستند که تعویض آنها سریع انجام میشود.
2. بررسی و تمیزکاری شیر اطمینان
- شیر اطمینان برای جلوگیری از انفجار دیگ طراحی شده است، بنابراین نباید آن را مسدود کنید،
- اگر شیر اطمینان چکه میکند، ممکن است به دلیل وجود رسوب باشد،
- یک بار اهرم شیر اطمینان را با احتیاط بکشید و رها کنید تا آب کمی از آن تخلیه شود،
- گاهی اوقات این کار باعث میشود رسوبات از زیر واشر شیر خارج شده و شیر دوباره به درستی بنشیند و آببندی شود.
- اگر بعد از این کار همچنان نشتی ادامه داشت، شیر اطمینان باید حتما توسط متخصص تعویض شود، زیرا دیگر ایمنی سیستم را تضمین نمیکند.
6. ورود آب از مبدل حرارتی یا بخشهای دیگر سیستم
آخرین و البته جدیترین علت بالا رفتن فشار موتورخانه، بروز نشتی داخلی در مبدلهای حرارتی است. در سیستمهای موتورخانه، آب گرم مصرفی (که به شیرهای آشپزخانه و حمام میرود) از طریق یک مبدل حرارتی توسط آب دیگ گرم میشود.
اگر دیوارههای داخلی این مبدل بر اثر خوردگی یا رسوب زدگی سوراخ یا دچار ترکهای ریز شود، آب پرفشار سیستم مصرفی به داخل مدار بسته دیگ نفوذ میکند. این اتفاق باعث میشود که سیستم گرمایش، مدام و ناخواسته از آب پر شود و فشار آن به صورت مداوم بالا برود تا حدی که شیر اطمینان شروع به تخلیه آب اضافی کند.
نشانههای نفوذ آب به داخل مدار موتورخانه:
- فشار سیستم در تمام مدت (چه مشعل روشن باشد چه خاموش) به شدت بالاست و حتی با تخلیه آب، دوباره خیلی سریع بالا میرود،
- اگر شیر اصلی آب ورودی به ساختمان (یا شیر ورودی به مبدل) را ببندید، فشار سیستم گرمایش دیگر بالا نمیرود،
- ممکن است در آب گرم مصرفی ساختمان، کمی رنگ تغییر کرده یا تغییر فشار محسوس مشاهده شود (اگرچه این نشانه در همه موارد بروز نمیکند).
- به دلیل پیچیدگی فنی، این مورد در دسته مشکلاتی است که حتما باید توسط تکنسین بررسی شود،
- شیر اصلی ورودی آب به مبدل حرارتی (یا منبع دوجداره/کویلدار) را ببندید،
- پس از بستن شیر، کمی از آب مدار گرمایش را تخلیه کنید تا فشار به عدد نرمال (۱.۵ بار) برسد،
- اگر پس از گذشت چند ساعت یا یک روز، فشار سیستم ثابت ماند و دیگر بالا نرفت، با اطمینان میتوان گفت که علت بالا رفتن فشار موتورخانه نشتی داخلی مبدل است.
برای رفع مشکل افزایش فشار موتورخانه با کجا تماس بگیریم؟
در این مقاله، 6 علت بالارفتن فشار موتورخانه را بررسی کردیم. همانطور که مطالعه کردید، مشکل بالا رفتن فشار موتورخانه میتواند ناشی از یک تنظیم ساده ترموستات یا نیاز به تعویض قطعاتی مانند مبدل یا منبع انبساط باشد.
همچنین، برای هر علت یک راهکار عملی و توصیههای لازم را هم دادیم تا بتوانید این مشکل را به تنهایی حل کنید. البته فراموش نکنید که برخی اوقات، رفع مشکل بالا رفن فشار موتورخانه به تخصص نیاز دارد و کار یک فرد عادی نیست.
در چنین مواردی، کافیست با شمارههای 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید تا ماهرترین تعمیرکاران آی پی امداد را برای بررسی تخصصی فشار موتورخانه، به محل شما اعزام کنیم.