علت خاموش شدن دیگ موتورخانه

دیدگاه و تجربیات شما برای ما ارزشمند است!

شما می توانید با به اشتراک گذاشتن دیدگاه و تجربیات خود در انتهای مقاله علت خاموش شدن دیگ موتورخانه به گفتمان آنلاین با تعمیرکاران آی پی امداد و دیگر کاربران بپردازید.

مشاوره آنلاین

خاموش شدن دیگ موتورخانه یکی از مشکلاتی است که بدون هشدار قبلی اتفاق می‌افتد و گرمایش ساختمان و آب گرم را مختل می‌کند. این مشکل گاهی به یک ایراد ساده مثل افت فشار گاز یا گرفتگی دودکش مربوط می‌شود و گاهی از خرابی قطعاتی مثل رله، جرقه ‌زن یا سیستم کنترل مشعل ناشی خواهد شد.

در این مطلب آی پی امداد، قصد داریم علت خاموش شدن دیگ موتورخانه را بررسی کنیم. برای هر علت هم راه حل عملی می‌دهیم تا بتوانید این مشکل را حل کنید. اما اگر هم نتوانستید، اصلا نگران نباشید! برای رسیدگی تخصصی و تعمیر موتورخانه، کافیست با شماره‌های 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید.

16 علت خاموش شدن دیگ موتورخانه + راه‌حل

خاموش شدن دیگ موتورخانه به معنی وجود مشکل در یکی از بخش‌های اصلی دیگ (تامین سوخت، مسیر احتراق و خروج دود، ایمنی و سنسورها، برق و فرمان کنترلر، یا قطعات مکانیکی مشعل) است. اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، علت خاموش شدن دیگ موتورخانه، یک یا چند مورد از موارد زیر خواهد بود:

کاربران گرامی آی پی امداد، در ادامه تمامی این دلایل را بررسی می‌کنیم و راه حل رفع آنها را دقیق و مرحله به مرحله توضیح می‌دهیم تا بتوانید مشکل را حل کنید.

1. افت فشار گاز یا مشکل در تامین سوخت

افت فشار گاز راج‌ترین علت خاموش شدن دیگ موتورخانه است. وقتی گاز به مقدار کافی به مشعل نرسد، شعله پایدار نخواهد بود و سیستم ایمنی دیگ آن را خاموش می‌کند.

2. مسدود شدن دودکش (گرفتگی مسیر خروج دود)

دودکش وظیفه دارد گازهای حاصل از احتراق را از موتورخانه خارج کند. اگر این مسیر مسدود باشد، گازهای سمی و داغ در دیگ جمع می‌شوند. در این حالت، سنسورهای ایمنی (که به آن‌ها کلاهک تعدیل یا سنسور دود می‌گویند) فعال شده و دیگ را به‌ طور خودکار خاموش می‌کنند تا از خطر خفگی یا آتش‌ سوزی جلوگیری کنند.

نشانه‌های احتمالی:

• دیگ روشن می‌شود اما بعد از مدتی کوتاه با صدای «تق» خاموش خواهد شد،
• در فضای موتورخانه بوی ناخوشایندی حس می‌شود یا دود پس می‌زند،
• اگر دست خود را نزدیک خروجی دودکش بگیرید، هیچ جریان هوای گرمی حس نمی‌شود.

3. خرابی الکترود جرقه ‌زن یا تشکیل نشدن شعله

یکی از مهم‌ترین مواردی که به عنوان علت خاموش شدن دیگ موتورخانه شناخته می‌شود، خرابی الکترود جرقه ‌زن یا تشکیل نشدن شعله در مشعل است. زمانی که دیگ فرمان روشن شدن می‌دهد، جرقه ‌زن باید گاز را مشتعل کند.

اگر جرقه تشکیل نشود یا شعله پایدار نماند، سیستم ایمنی بلافاصله مشعل را خاموش می‌کند تا از تجمع گاز جلوگیری شود.

نشانه‌های این مشکل:

• صدای «تق ‌تق» جرقه شنیده می‌شود اما شعله تشکیل نمی‌شود،
• دیگ چند بار پشت سر هم تلاش می‌کند روشن شود و بعد خاموش می‌شود،
• چراغ خطای مشعل روشن می‌شود (در مدل‌های جدید).

4. خرابی فتوسل یا سنسور شعله (چشم الکترونیکی)

یکی از موارد نسبتا رایج که می‌تواند علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد، خرابی فتوسل یا همان سنسور شعله است. وظیفه فتوسل این است که تشخیص بدهد که شعله بعد از جرقه‌ زنی به‌ درستی تشکیل شده یا نه.

اگر این قطعه خراب شود یا درست کار نکند، سیستم ایمنی دیگ تصور می‌کند شعله ایجاد نشده و برای جلوگیری از خطر، مشعل را خاموش می‌کند.

نشانه‌های مشکل فتوسل:

• دیگ روشن می‌شود، اما بلافاصله پس از جرقه، خاموش می‌شود،
• گاهی بعد از چند بار تلاش برای روشن شدن، چراغ خطا یا ارور ظاهر می‌شود،
• در برخی انواع مشعل، صدای تکراری خاموش و روشن شدن می‌شنوید، اما شعله ثابتی تشکیل نمی‌شود.

5. خرابی رله یا برد کنترل مشعل

در بسیاری از موارد، علت خاموش شدن دیگ موتورخانه به ‌جای قطعات مکانیکی، به بخش‌های کنترلی و برقی برمی‌گردد. رله‌ها و برد کنترل مشعل، مثل مغز سیستم عمل می‌کنند؛ فرمان روشن و خاموش شدن، زمان‌ بندی جرقه، نظارت بر شعله و ایمنی را کنترل می‌کنند.

اگر این بخش دچار خرابی، اتصالات شل یا آسیب شود، دیگ ممکن است به‌ طور ناگهانی خاموش شود، اصلا روشن نشود یا مدام بین روشن و خاموش شدن در نوسان باشد.

نشانه‌های احتمالی خرابی رله یا برد کنترل:

• دیگ بدون دلیل مشخص و بدون تغییر در فشار گاز یا دودکش، خاموش می‌شود،
• چراغ‌های روی برد کنترل (در مدل‌های جدید) چشمک غیرعادی یا کد خطا نمایش می‌دهند،
• گاهی با یک ضربه کوچک به بدنه مشعل، دیگ برای مدتی کوتاه روشن می‌ماند (نشانه اتصال لحظه‌ای یا رله معیوب)،
• مشعل روشن نمی‌شود، درحالی‌ که برق و گاز هر دو وصل هستند.

6. عمل کردن سنسورهای ایمنی یا خرابی ترموستات

گاهی علت خاموش شدن دیگ موتورخانه این است که یکی از سنسورهای ایمنی یا ترموستات‌ها تشخیص می‌دهد شرایط خطرناک شده و برای محافظت، فرمان خاموشی می‌دهد. این خاموشی می‌تواند واقعی و لازم باشد (مثلا دما بیش از حد بالا رفته) یا به خاطر خرابی سنسور/اتصال آن اشتباه اتفاق بیفتد.

نشانه‌های احتمالی:

• دیگ بعد از مدتی کار کردن خاموش می‌شود و تا خنک شدن، دوباره روشن نمی‌شود،
• دیگ در زمان‌های مشخص (مثلا وقتی مصرف آب گرم زیاد می‌شود) خاموش می‌کند،
• روی بعضی دستگاه‌ها چراغ خطا یا چراغ «Overheat / Limit» روشن می‌شود،
• بدنه دیگ یا لوله‌های خروجی خیلی داغ‌تر از حالت عادی است.

7. نوسانات برق ورودی و شل بودن اتصالات برقی

گاهی علت خاموش شدن دیگ موتورخانه ربطی به قطعات خود دیگ ندارد، بلکه به برقی برمی‌گردد که به آن می‌رسد. نوسان ولتاژ یا شل بودن یک سیم کوچک در تابلو برق یا بدنه مشعل باعث قطع و وصل شدن ناگهانی و خاموش شدن دیگ می‌شود.

نشانه‌های این مشکل:

• دیگ به‌ صورت کاملا تصادفی خاموش می‌شود،
• لرزش بدنه مشعل زیاد است (که باعث شل شدن اتصالات می‌شود)،
• چراغ‌های ساختمان گاهی سوسو می‌زنند یا وسایل برقی دیگر هم همزمان دچار اختلال می‌شوند.

8. رسوب‌ گرفتگی شدید و ضخیم در پره‌ها و دیواره دیگ

اگر مدت زیادی است که رسوب‌ زدایی انجام نداده‌اید، تجمع رسوب ممکن است علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد. رسوب مثل یک عایق عمل می‌کند و اجازه نمی‌دهد گرما به آب منتقل شود. در نتیجه، بدنه دیگ بیش از حد داغ شده و سنسورهای حرارتی برای جلوگیری از ذوب شدن یا انفجار، فرمان خاموشی صادر می‌کنند.

نشانه‌های این مشکل:

• دیگ مدام روشن و خاموش می‌شود (اصطلاحا کله می‌زند)،
• صدای ناهنجار و لرزش شدید از داخل دیگ شنیده می‌شود (شبیه صدای جوش آمدن کتری)،
• دمای نمایش‌ داده‌ شده خیلی سریع بالا می‌رود اما رادیاتورها همچنان سرد هستند.

9. پایین بودن فشار آب در سیستم گرمایش

وقتی فشار آب پایین باشد، آب به‌ خوبی در مدار نمی‌چرخد و دمای داخل دیگ خیلی سریع بالا می‌رود. در این شرایط، سیستم ایمنی برای جلوگیری از آسیب، مشعل را خاموش می‌کند. به همین دلیل، کم بودن فشار آب می‌تواند دیگر علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد که خیلی وقت‌ها نادیده گرفته می‌شود.

نشانه‌های پایین بودن فشار آب:

• عقربه مانومتر روی عدد کمتر از ۱ بار قرار دارد،
• بعضی از رادیاتورها سرد هستند یا فقط قسمت پایین آن‌ها گرم می‌شود،
• دیگ روشن می‌شود اما زود خاموش می‌کند.

10. بالا رفتن بیش از حد فشار آب در سیستم

گاهی برعکس حالت قبلی، بالا بودن فشار آب هم می‌تواند علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد. وقتی فشار از حد استاندارد بالاتر می‌رود، شیر اطمینان یا سنسور فشار فعال می‌شود و برای جلوگیری از ترکیدن لوله یا دیگ، دستگاه را خاموش می‌کند.

نشانه‌های فشار بالای سیستم:

• عقربه مانومتر روی عدد بالاتر از ۲ یا ۲.۵ بار قرار دارد،
• از شیر اطمینان آب چکه می‌کند،
• دیگ بعد از گرم شدن کامل ناگهان خاموش می‌شود.

11. خرابی منبع انبساط

خیلی وقت‌ها پشت پرده علت خاموش شدن دیگ موتورخانه، خرابی منبع انبساط است. منبع انبساط وظیفه دارد تغییر حجم آب در زمان گرم و سرد شدن را کنترل کند. اگر این قطعه درست کار نکند، فشار آب در سیستم به ‌طور ناگهانی بالا می‌رود و دیگ برای محافظت از خودش خاموش می‌شود.

نشانه‌های خرابی منبع انبساط:

• فشار دیگ در حالت سرد طبیعی است، اما بعد از گرم شدن به ‌سرعت بالا می‌رود،
• عقربه مانومتر بین عدد پایین و بالا نوسان زیادی دارد،
• از شیر اطمینان آب خارج می‌شود،
• دیگ بعد از گرم شدن ناگهان خاموش می‌شود.

12. گیرپاژ کردن یا خرابی پمپ سیرکولاسیون

دیگر علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد، خرابی یا گیرپاژ کردن پمپ سیرکولاسیون است. این پمپ وظیفه دارد آب گرم را در مدار گرمایش به حرکت دربیاورد. اگر پمپ کار نکند، آب داخل دیگ می‌ماند، سریع داغ می‌شود و سنسور ایمنی برای جلوگیری از آسیب، مشعل را خاموش می‌کند.

نشانه‌های خرابی پمپ:

• دیگ روشن می‌شود اما رادیاتورها گرم نمی‌شوند،
• بدنه دیگ خیلی زود داغ می‌شود و بعد خاموش می‌کند،
• از پمپ صدای غیرعادی مثل وزوز، تق‌تق یا گیر کردن شنیده می‌شود،
• لوله رفت خیلی داغ است، اما لوله برگشت سرد می‌ماند.

13. وجود هوا در سیستم گرمایش (هواگرفتگی)

یکی از علت‌های خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد، وجود هوا در لوله‌ها و رادیاتورهاست. وقتی هوا وارد سیستم گرمایش می‌شود، گردش آب به‌ درستی انجام نمی‌شود. در نتیجه، بخشی از دیگ بیش از حد داغ می‌شود و سنسورهای ایمنی برای محافظت، دیگ را خاموش می‌کنند.

نشانه‌های وجود هوا در سیستم:

• بعضی از رادیاتورها فقط از پایین گرم می‌شوند و بالای آن‌ها سرد است،
• صدای شرشر یا قل‌قل از داخل لوله‌ها یا رادیاتورها شنیده می‌شود،
• دیگ زود داغ می‌کند و سریع خاموش می‌شود.

14. خرابی شیر برقی گاز یا نازل مشعل

یکی دیگر از مواردی که می‌تواند علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد، خرابی شیر برقی گاز یا نازل مشعل است. این قطعات وظیفه دارند گاز را با مقدار و شکل مناسب به محفظه احتراق برسانند. اگر نازل گرفته باشد یا شیر برقی درست باز نشود، شعله ناقص می‌شود و دیگ خاموش می‌کند.

نشانه‌های این مشکل:

• دیگ روشن می‌شود اما شعله ضعیف است یا زود قطع می‌شود،
• بوی گاز احساس می‌شود اما شعله تشکیل نمی‌شود،
• دیگ با چند بار تلاش روشن می‌شود و دوباره خاموش می‌کند.

هشدار: این بخش با گاز سروکار دارد، پس ایمنی بسیار مهم است.

15. تنظیم نبودن مشعل (کمبود یا زیاد بودن هوا و گاز)

حساس‌ترین علت خاموش شدن دیگ موتورخانه، تنظیم نبودن مشعل است. اگر نسبت هوا و گاز درست نباشد:

• شعله یا خیلی ضعیف می‌شود،
• یا دود و شعله زرد ایجاد می‌شود،
• یا سنسور شعله (فتوسل) شعله را به ‌درستی تشخیص نمی‌دهد و دیگ را خاموش می‌کند.

نشانه‌های تنظیم نبودن مشعل:

• رنگ شعله زرد، نارنجی یا خیلی قرمز است (درحالی‌ که باید آبی مایل به بنفش باشد)،
• شعله یک‌ دست و پایدار نیست، لرزش دارد یا قطع و وصل می‌شود،
• از دودکش دود غلیظ یا بوی سوختگی غیرعادی خارج می‌شود،
• دیگ چند بار پشت ‌سرهم روشن و خاموش می‌شود.

16. مشکل در سیستم ارت (اتصال زمین) یا نویزهای برقی

در بعضی ساختمان‌ها، مشکل در سیستم ارت یا وجود نویزهای برقی می‌تواند علت خاموش شدن دیگ موتورخانه باشد؛ مخصوصا در دیگ‌هایی که برد الکترونیکی و سنسورهای حساس دارند. اگر ارت درست وصل نباشد، گاهی برد دچار خطای کاذب می‌شود و برای محافظت، مشعل را خاموش می‌کند.

نشانه‌های مشکل ارت یا نویز برقی:

• دیگ گاهی بدون دلیل واضح، خطای برقی یا خطای شعله می‌دهد و خاموش می‌شود،
• با روشن و خاموش شدن دستگاه‌های پرمصرف دیگر (مثل آسانسور، پمپ چاه، کمپرسور)، دیگ هم ناپایدار می‌شود،
• بدنه دیگ یا بدنه مشعل در زمان لمس (با احتیاط و فقط برای تست) کمی برق‌ دار به نظر می‌رسد (حس سوزن‌ سوزن ضعیف).

وقتی دیگ موتورخانه خاموش می‌شود، از کجا شروع کنیم؟

حالا که 16 علت خاموش شدن دیگ موتورخانه را به‌ صورت کامل بررسی کردیم، بیایید یک جمع ‌بندی عملی داشته باشیم تا وقتی دیگ خاموش شد، سردرگم نشوید. این جمع‌ بندی به‌ صورت یک چک‌ لیست مرحله‌ به‌ مرحله است.

گام 1: ایمنی را در اولویت قرار دهید

اگر بوی گاز حس می‌کنید:

• دیگ را خاموش کنید،
• شیر اصلی گاز را ببندید،
• موتورخانه را تهویه کنید،
• با سرویسکار تماس بگیرید،

هشدار: اگر صدای غیرعادی، جرقه شدید، یا داغ شدن غیرطبیعی بدنه را حس می‌کنید، دیگ را خاموش نگه دارید.

گام 2: موارد ساده و قابل بررسی توسط خودتان

این موارد را می‌توانید بدون مهارت ویژه چک کنید:

• فشار گاز و قطع و وصل شدن گاز
• از همسایه‌ها بپرسید آیا گاز ضعیف شده یا خیر،
• لوله و شیر گاز کنار دیگ را چک کنید که بسته نباشد.

1. مسیر دودکش

• دودکش را با چشم بررسی کنید که جدا نشده یا مسدود نشده باشد،
• اگر کلاهک H دارد، ببینید چیزی آن را نگرفته باشد.

2. فشار آب دیگ

به مانومتر نگاه کنید:

• زیر ۱ بار: با شیر پرکن فشار را تا حدود ۱ الی ۱.۵ بار بالا ببرید.
• بالای ۲.۵–۳ بار: شیر پرکن را ببندید، کمی هواگیری رادیاتورها، و در صورت تکرار، احتمال خرابی منبع انبساط را در نظر بگیرید.

3. هواگرفتگی رادیاتورها

اگر بالای رادیاتورها سرد است، آن‌ها را هواگیری کنید و بعد دوباره فشار را تنظیم کنید.

4. برق و اتصالات ساده

• فیوز موتورخانه پایین نباشد،
• دوشاخه یا کابل برق قطع نشده باشد،
• اگر محافظ برق دارید، از روشن بودن آن مطمئن شوید.

گام 3: مواردی که حتما به سرویسکار نیاز دارد

تعمیر یا تعویض موارد زیر به سرویسکار متخصص نیاز دارد:

• مشعل، نازل،
• شیر برقی گاز،
• پمپ سیرکولاسیون،
• منبع انبساط (تنظیم باد و تیوپ)،
• فتوسل،
• الکترود جرقه ‌زن،
• برد کنترل،
• سنسورهای ایمنی و ترموستات‌ها،
• تنظیم شعله و نسبت هوا به گاز،
• اسیدشویی و رسوب ‌زدایی کامل دیگ و مبدل‌ها،
• بررسی و اصلاح سیستم ارت و تابلو برق موتورخانه.

نکته مهم برای ساکنان و مدیر ساختمان

برای اینکه کمتر با مشکل علت خاموش شدن دیگ موتورخانه مواجه شوید بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:

• حداقل سالی یک‌ بار سرویس کامل دیگ و مشعل را انجام دهید،
• فشار آب و منبع انبساط را چک کنید،
• هواگیری رادیاتورها را انجام دهید،
• وضعیت دودکش و کلاهک H را بررسی کنید،
• اتصالات گاز و برق را یک ‌بار بازدید چشمی کنید.

برای رفع مشکل خاموش شدن دیگ موتورخانه با کجا تماس بگیریم؟

همان‌طور که خواندید، گاهی علت خاموش شدن دیگ موتورخانه مسئله‌ای ساده مانند افت فشار یا هواگرفتگی رادیاتور است که خودتان از پس آن برمی‌آیید، اما گاهی هم این خاموشی‌ها، هشداری برای خرابی قطعات حساس مشعل یا سیستم‌های ایمنی است که نباید آن را نادیده گرفت.

اگر راه حل‌های ذکر شده در این مطلب را انجام دادید اما همچنان با مشکل خاموش شدن دیگ مواجه هستید، با شماره‌های 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید تا بهترین تعمیرکاران آی پی امداد را در سریع‌ترین زمان ممکن به محل شما اعزام کنیم.

برای مشاوره آنلاین و رایگان هم می‌توانید سوالات و مشکلاتتان را در بخش دیدگاه‌های همین مطلب یا بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید تا کارشناسان آی پی امداد راهنماییتان کنند.