علت خام سوختن مشعل موتورخانه


شما می توانید با به اشتراک گذاشتن دیدگاه و تجربیات خود در انتهای مقاله علت خام سوختن مشعل موتورخانه به گفتمان آنلاین با تعمیرکاران آی پی امداد و دیگر کاربران بپردازید.
مشاوره آنلاینخام سوختن مشعل موتورخانه نه تنها هزینههای سوخت را به شدت افزایش میدهد، بلکه خطر نشت گاز کشنده مونوکسید کربن را به همراه دارد. در این مقاله از آی پی امداد به بررسی دقیق دلایل فنی مانند تنظیم نادرست نسبت هوا و سوخت، خرابی نازل و مشکلات دودکش میپردازیم.
با یادگیری راهکارهای کاربردی و نکات ایمنی، میتوانید راندمان دستگاه را بهبود بخشید و از خطرات جانی جلوگیری کنید. همچنین در صورت نیاز برای بررسی تخصصی مشکل خام سوزی مشعل و تعمیر موتورخانه خود میتوانید با شمارههای 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید.
چرا مشعل موتورخانه خام میسوزد؟ 7 علت + راهحل
خام سوزی مشعل موتورخانه (یعنی خروج دود همراه با گازهای نسوخته مانند مونوکسید کربن، هیدروکربنها و دوده) یکی از مشکلات رایج و خطرناک است که هم باعث هدررفت انرژی و افزایش هزینههای سوخت میشود و هم خطرات جانی جدی (مسمومیت با گاز CO) دارد.

دلایل خامسوزی به دو دسته کلی مشکلات مربوط به سوخت و هوا و مشکلات فنی مشعل تقسیم میشوند. در ادامه دلایل اصلی بروز این مشکل را بررسی خواهیم کرد:
- تنظیم نادرست نسبت سوخت به هوا
- گرفتگی یا کثیفی نازل سوخت
- فشار نامناسب سوخت
- مشکل در سیستم جرقهزن و الکترودها
- ایراد در دودکش
- تنظیم نادرست شیر کنترل هوا
- کیفیت پایین سوخت
1. تنظیم نادرست نسبت سوخت به هوا
احتراق کامل زمانی رخ میدهد که مقدار اکسیژن (هوا) با مقدار سوخت (گاز، گازوئیل یا مازوت) نسبت دقیقی داشته باشد.
- اگر دریچه هوا بسته یا ورودی هوا محدود شده باشد، اکسیژن کافی برای سوزاندن تمام مولکولهای سوخت وجود ندارد.
- در این حالت، سوخت به جای تبدیل شدن به دیاکسید کربن و آب، به صورت دوده، مونوکسید کربن و هیدروکربنهای نسوخته خارج میشود.
- نشانه این حالت دود سیاه یا خاکستری تیره از دودکش است.
- اگر هوای زیادی وارد مشعل شود، دمای شعله کاهش مییابد چون انرژی حرارتی صرف گرم کردن هوای اضافی میشود.
- این حالت راندمان حرارتی را به شدت کاهش میدهد و گازهای نسوخته (به دلیل خنک شدن سریع شعله) ممکن است خارج شوند.

- مهمترین ابزار، استفاده از دستگاه آنالایزر دود است،
- این دستگاه میزان مونوکسید کربن، دیاکسید کربن) و اکسیژن را در دود خروجی اندازهگیری میکند،
- تکنسین باید پیچ تنظیم دریچه هوای مشعل را باز یا بسته کند تا نسبت CO و O به محدوده استاندارد برسد،
- معمولا مقدار کمی اکسیژن اضافی (حدود ۳ تا ۵ درصد) برای اطمینان از احتراق کامل و جلوگیری از تولید CO توصیه میشود،
- اگر فیلتر هوای ورودی مشعل کثیف باشد، جریان هوا کاهش مییابد؛ فیلتر را بررسی و در صورت نیاز تمیز یا تعویض کنید،
- اطمینان حاصل کنید که فن دودکش (اگر وجود دارد) به درستی کار میکند و خلأ یا فشار لازم را در محفظه احتراق ایجاد میکند.
2. گرفتگی یا کثیفی نازل سوخت
نازل قطعهای است که وظیفه پاشیدن سوخت را به صورت پودر بسیار ریز دارد تا سطح تماس آن با هوا زیاد شود و سریع بسوزد.
- ذرات ریز آلودگی یا زنگزدگی در انتهای نازل گیر میکنند که باعث میشود الگوی پاشش سوخت بهم بریزد.
- به جای اینکه سوخت به صورت یک مخروط کامل و یکنواخت پخش شود، به صورت قطرات درشت یا نامتقارن خارج میشود.
- همچنین اگر نازل فرسوده شده باشد، دهانه آن بزرگتر از استاندارد میشود.
- این موضوع باعث میشود حجم سوخت بیشتری نسبت به هوای موجود پاشیده شود و هوا نتواند تمام آن را بسوزاند.

- بهترین و مطمئنترین راه، تعویض نازل کثیف یا فرسوده با یک نازل نو و استاندارد است،
- هرگز سعی نکنید نازل مسدود شده را با سیم سوزن تمیز کنید، زیرا سوراخ نازل بسیار دقیق است و کوچکترین آسیب آن الگوی پاشش را خراب میکند،
- مطمئن شوید نازل جدید از نظر زاویه پاشش و حجم پاشش کاملا مطابق با مشخصات کارخانه سازنده مشعل و نوع سوخت باشد،
- قبل از نصب نازل جدید، اطمینان حاصل کنید که خطوط سوخت، شلنگها و مخزن سوخت تمیز هستند تا نازل جدید دوباره کثیف نشود،
3. فشار نامناسب سوخت
پمپ سوخت وظیفه دارد سوخت را با فشار مشخصی به نازل برساند.
- اگر فشار پمپ پایین باشد، سوخت به خوبی پودر نمیشود و قطرات درشتتری از نازل خارج میشود.
- این قطرات درشت فرصت کافی برای ترکیب با اکسیژن و سوختن کامل را ندارند و به صورت قطرات روغنی نسوخته در دود خروجی دیده میشوند.
- اگر فشار بیش از حد استاندارد باشد، نازل دچار لرزش شدید شده و ممکن است الگوی پاشش پراکنده شود.
- همچنین فشار زیاد میتواند باعث نشتی از اورینگهای نازل شود که خود باعث خامسوخی در نقاط اتصال میشود.
- خرابی شیر تنظیم فشار در پمپ سوخت نیز باعث نوسان فشار میشود که منجر به احتراق ناپایدار و خامسوخی میگردد.

- یک گیج فشار مناسب به خط برگشت یا خروجی پمپ متصل کنید و فشار را در حین کار مشعل بخوانید،
- روی پمپ سوخت معمولا یک پیچ یا شیر تنظیم فشار وجود دارد،
- با کمک گیج، فشار را دقیقا مطابق با عدد درج شده روی بدنه نازل یا دفترچه راهنمای مشعل تنظیم کنید (مثلا ۱.۵ بار یا ۲ بار، بسته به نوع مشعل)،
- اگر فشار نوسان دارد، ممکن است اورینگهای پمپ سوخت فرسوده باشند و هوا بکشند یا نشتی داشته باشند؛ اورینگها را تعویض کنید،
- گرفتگی فیلتر سوخت باعث افت فشار میشود؛ فیلتر را چک و در صورت نیاز تعویض نمایید.
4. مشکل در سیستم جرقهزن و الکترودها
این مورد منجر به خامسوخی در لحظات اولیه استارت میشود. اگر جرقه ضعیف باشد یا دیر ایجاد شود، سوخت وارد محفظه احتراق شده اما آتش نمیگیرد و خارج میشود.
- الکترودهای جرقهزن باید در فاصله استاندارد از هم و در موقعیت مناسب نسبت به نازل سوخت قرار داشته باشند.
- اگر فاصله زیاد باشد، جرقه نمیپرد. اگر کم باشد، جرقه میپرد اما سوخت را در لحظه مناسب آتش نمیزند.
- تجمع دوده یا چربی روی الکترودها عایق الکتریکی ایجاد کرده و مانع از ایجاد جرقه قوی میشود.
- اگر ترانس جرقه ضعیف شده باشد، جرقه به جای یک خط آبی قوی و کوتاه، به صورت ضعیف یا دیر هنگام ایجاد میشود.

- الکترودها را با یک سوهان نرم یا سمباده ریز تمیز کنید تا سطح فلزی آنها کاملا باز شود،
- فاصله بین دو الکترود را به ۳-۴ میلیمتر تنظیم کنید،
- مطمئن شوید نوک الکترودها دقیقا در مسیر پاشش نازل سوخت (اما نه خیلی نزدیک به آن) قرار دارند،
- سیمهای رابط بین ترانس و الکترودها را چک کنید که ترکخوردگی یا شلشدگی نداشته باشند،
- اتصالات باید محکم و عایقبندی شده باشند،
- با کمک دفترچه راهنما، زمان تاخیر پاشش سوخت پس از استارت را تنظیم کنید،
- معمولا ۱۰ تا ۱۵ ثانیه زمان لازم است تا محفظه احتراق از گازهای قدیمی پاک شود و جرقهزنی کامل انجام شود،
- اگر مشعل در لحظه استارت دود سیاه میدهد، ممکن است زمان پاشش سوخت دیرتر از زمان جرقه شروع شده باشد،
- اگر با تمیز کردن و تنظیم فاصله مشکلی حل نشد و جرقه هنوز ضعیف بود، ترانس جرقه را با یک نمونه سالم تعویض کنید.
5. ایراد در دودکش
دودکش نقش مهمی در جریان هوا و خروج گازهای حاصل از احتراق دارد. اگر دودکش مشکل داشته باشد، اکسیژن کافی به شعله نمیرسد یا گازهای سمی برگشت میکنند.
- رسوب دوده یا شکستگی لولهها در مسیر دودکش میتواند راه خروج گازها را تنگ کند.
- این انسداد باعث افزایش فشار در محفظه احتراق شده و مانع ورود هوای تازه میشود.
- در برخی مشعلهای بزرگ یا دودکشهای طولانی، یک فن کوچک نصب میشود تا جریان دود را به زور به سمت بیرون بکشد.
- خرابی این فن باعث میشود دود خارج نشود و اکسیژن تازه وارد مشعل نشود.

- اطمینان حاصل کنید که سر دودکش حداقل ۱ تا ۲ متر بالاتر از سقف ساختمان یا هر مانع نزدیک دیگری باشد،
- نصب کلاهک بادشکن میتواند از ورود مستقیم باد به داخل لوله جلوگیری کند،
- دودکش را با برسهای مخصوص و دستگاههای دودکششوی صنعتی تمیز کنید تا هرگونه رسوب دوده، زنگزدگی یا جسم خارجی از آن خارج شود،
- اگر دودکش فلزی و بدون عایق است، آن را با پشم مخصوص یا عایقهای حرارتی مناسب بپوشانید تا گازهای داغ تا انتهای مسیر گرم بمانند و کشش مناسبی ایجاد کنند،
- اگر مشعل شما دارای فن دودکشکش است، صدای کارکرد آن را بررسی کنید،
- اگر فن نمیچرخد یا صدای غیرعادی میدهد، موتور فن را تعمیر یا تعویض کنید،
- با استفاده از یک شمع یا چوب کبریت در نزدیکی دریچه ورودی هوا یا محفظه احتراق (با رعایت ایمنی)، جهت حرکت دود را چک کنید،
- دود باید به سمت داخل دودکش کشیده شود، نه به سمت بیرون.
6. تنظیم نادرست شیر کنترل هوا
در مشعلهای پیشرفتهتر، یک شیر مکانیکی یا دریچه به نام دمپر وجود دارد که میزان هوای ورودی را در حین کار مشعل تنظیم میکند.
- اگر این شیر تنظیم نباشد و بیش از حد بسته باشد، جریان هوا محدود میشود.
- مشعل در لحظه استارت ممکن است خوب روشن شود، اما وقتی به قدرت کامل میرسد، به دلیل کمبود هوا، شروع به خامسوزی و تولید دود سیاه میکند.
- اگر شیر هوا بیش از حد باز باشد، هوای سرد زیادی وارد محفظه شده و دمای شعله را پایین میآورد.
- این باعث میشود سوخت فرصت کافی برای ترکیب کامل با اکسیژن را نداشته باشد و به صورت گازهای نسوخته خارج شود.

- برای رفع این مشکل تکنسین باید مشعل را در حالت کم و زیاد تغییر دهد و با باز و بسته کردن شیر دَمپر، نسبت هوا را در هر دو حالت بهینه کند،
- در مشعلهای الکترونیکی، دو سیمپیچ (یکی برای هوای کم و یکی برای هوای زیاد) وجود دارد،
- بررسی کنید که سیمپیچها برق دریافت میکنند یا خیر،
- اگر سیمپیچی سوخته باشد، شیر هوا در وضعیت ثابت میماند و نمیتواند تنظیم شود،
- اگر شیر هوا به دلیل دوده یا زنگزدگی گیر میکند، آن را تمیز و روانکاری کنید تا بتواند آزادانه حرکت کند،
- روی شیر دمپر پیچهایی برای تنظیم حد باز و بسته شدن وجود دارد،
- این پیچها را طبق دفترچه راهنمای سازنده مشعل تنظیم کنید تا شیر هوا بتواند دامنه حرکتی کامل و صحیح را داشته باشد.
7. کیفیت پایین سوخت
حتی اگر مشعل کاملا سالم و تنظیم باشد، کیفیت بد سوخت باعث خامسوخی میشود.
- آب در مخزن گازوئیل یا مازوت به دلیل میعان یا ورود آب از بیرون جمع میشود.
- آب درون نازل پاشیده میشود، اما نمیسوزد و باعث خنک شدن شعله و اختلال در پاشش سوخت میشود.
- نتیجه آن خامسوخی شدید و احتمالا خاموش شدن ناگهانی مشعل است.
- اگر سیستم گرمایش مازوت در موتورخانه خراب باشد یا دمای مازوت به حد استاندارد نرسد، به صورت غلیظ و چسبنده از نازل خارج میشود و با هوا مخلوط نمیگردد.
- گاهی سوخت با کیفیت پایینتر یا با افزودنیهای نامناسب به شبکه سوخترسانی تزریق میشود که باعث تغییر در نقطه اشتعال و رفتار سوخت میگردد.

- اگر شک دارید که آب یا رسوب زیادی در مخزن جمع شده، مخزن را کاملا تخلیه کرده، کف آن را تمیز کنید،
- سپس سوخت سالم و باکیفیت را جایگزین نمایید،
- برای سوختهای مایع، حتما از فیلترهای تفکیککننده آب و روغن استفاده کنید تا آب قبل از رسیدن به مشعل حذف شود،
- فیلترهای گازوئیل یا مازوت را طبق برنامه نگهداری (هر ۳ ماه یا پس از هر بار تعویض سوخت) تعویض کنید،
- مطمئن شوید که دیگ حرارتی یا هیتر مازوت به درستی کار میکند و دمای مازوت ورودی به مشعل طبق استاندارد (بین ۵۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد بسته به نوع مازوت) است،
- سعی کنید سوخت خود را از پمپبنزینهای معتبر یا شرکتهای تامین سوخت صنعتی معتبر تهیه نمایید تا از کیفیت آن اطمینان حاصل کنید.
خام سوزی مشعل موتورخانه باعث بروز چه مشکلاتی میشود؟
خامسوزی در مشعل موتورخانه باعث بروز مشکلات متعددی خواهد شد که در ادامه به آنها میپردازیم:

1. کاهش شدید راندمان حرارتی
- وقتی سوخت به طور کامل نمیسوزد، تمام انرژی شیمیایی موجود در آن آزاد نمیشود.
- در نتیجه، مشعل برای تولید همان مقدار گرمای مورد نیاز، سوخت بیشتری مصرف میکند.
- این یعنی شما هزینه بیشتری برای انرژی میپردازید در حالی که خروجی گرمای مطلوب را دریافت نمیکنید.
2. تشکیل دوده و رسوبگذاری
- خامسوزی باعث تولید دوده میشود.
- این ذرات سیاه بر روی سطوح داخلی دیگ مینشینند.
- دوده یک عایق حرارتی بسیار قوی است؛ یعنی لایهای روی سطوح فلزی دیگ میکشد که مانع از انتقال حرارت از شعله به آب میشود.
- این موضوع باعث میشود دمای گازهای خروجی دودکش بهشدت بالا برود.
- همچنین دیگ برای گرم کردن آب نیاز به زمان و سوخت بسیار بیشتری داشته باشد.
3. خطر تولید گاز سمی منوکسید کربن
- خطرناکترین جنبه خامسوزی، تولید گاز بیرنگ، بیبو و بسیار سمی منوکسید کربن است.
- در خامسوزی، کربن موجود در سوخت فرصت کافی برای ترکیب با اکسیژن را پیدا نکرده و به مونوکسید تبدیل میشود.
- اگر دودکش موتورخانه دچار گرفتگی باشد یا نشت داشته باشد، این گاز میتواند وارد محیط ساختمان شده و باعث مسمومیت یا حتی مرگ ساکنین شود.
4. خوردگی و آسیب به دیگ و دودکش
- در فرآیند خامسوزی و احتراق ناقص، ترکیبات اسیدی و رطوبت بیشتری تولید میشود که میتواند باعث خوردگی شدید در بدنه دیگ و لولههای دودکش شود.
- همچنین دوده جمع شده در دودکش میتواند با رطوبت ترکیب شده و باعث گرفتگی و پوسیدگی سریعتر دودکش شود.
5. استهلاک سریع قطعات مشعل
- تجمع دوده روی الکترودهای جرقه زن باعث اختلال در عملکرد آنها و بد روشن شدن یا دیر روشن شدن مشعل میشود.
- دوده روی فتوسل مینشیند و باعث میشود مشعل شعله را نبیند و به اشتباه خاموش شود.
- پاشش ناقص سوخت باعث میشود نازل سریعتر گرفته و الگوی پاشش آن خراب شود.
نشانههای خام سوختن مشعل موتورخانه چیست؟
برای تشخیص اینکه مشعل موتورخانه دچار خامسوزی شده است، میتوانید از نشانههای زیر استفاده کنید. هرچه زودتر این علائم را شناسایی کنید، از آسیبهای بیشتر به دیگ و هزینههای اضافی جلوگیری خواهید کرد:

1. تغییر رنگ شعله (مهمترین نشانه)
- شعله مشعل باید آبی شفاف و یکدست باشد.
- اگر شعله به رنگ زرد، نارنجی یا قرمز متمایل شده باشد، نشانه کمبود اکسیژن در محفظه احتراق یا کثیف بودن مشعل است که باعث ناقص سوختن سوخت میشود.
2. خروج دود تیره از دودکش
- خروج هرگونه دود سیاه، خاکستری یا تیره از دهانه دودکش در پشتبام، نشانه قطعی احتراق ناقص است.
- در یک سیستم سالم، خروجی دودکش نباید رنگ قابل مشاهدهای داشته باشد (یا در هوای سرد فقط بخار آب سفید رنگ دیده میشود).
3. دوده زدن و کثیفی مشعل
- اگر اطراف مشعل، روی بدنه دیگ یا حتی در فضای موتورخانه ذرات سیاه دوده مشاهده میکنید، مشعل شما دچار خامسوزی است.
- همچنین سیاه شدن سریع شیشه روی بدنه دیگ، نشانه تجمع دوده ناشی از خامسوزی است.
4. بوی نامطبوع و تند
- استشمام بوی تند سوخت خام (گاز یا گازوئیل) در فضای موتورخانه یا اطراف آن، نشانه این است که بخشی از سوخت وارد محیط شده است.
5. مشکل در استارت و عملکرد مشعل
- خامسوزی باعث ایجاد دوده روی فتوسل میشود.
- وقتی فتوسل دوده میگیرد، دیگر نمیتواند شعله را به درستی تشخیص دهد
- در نتیجه مشعل بلافاصله بعد از روشن شدن یا پس از چند ثانیه خاموش خواهد شد.
- تاخیر در روشن شدن یا صدای انفجاری هنگام روشن شدن مشعل نیز از علائم تنظیم نبودن نسبت سوخت و هواست.
6. افزایش غیرعادی مصرف سوخت
- اگر متوجه شدید که قبض گاز ساختمان به طور ناگهانی و بدون تغییر محسوس در دمای محیط، افزایش یافته است، مشعل به دلیل خامسوزی، راندمان حرارتی خود را از دست داده و برای تولید همان گرمای قبلی، سوخت بیشتری مصرف میکند.
7. صدای غیرعادی مشعل
- گاهی اوقات صدای پتپت کردن مشعل حین کار، به دلیل اختلال در جریان هوای ورودی یا گرفتگی دریچه تنظیم هوا است که منجر به احتراق ناقص میشود.
نکات پیشگیری از بروز مشکل خام سوختن مشعل موتورخانه
برای پیشگیری از بروز مشکل خامسوزی و اطمینان از احتراق کامل و بهینه در مشعل موتورخانه، رعایت نکات زیر به صورت دورهای و منظم توصیه میشود:
- پیش از شروع فصل سرما، مشعل باید توسط تکنسین متخصص به طور کامل سرویس شود.
- حتما درخواست کنید که تنظیم مشعل با دستگاه آنالایزر مخصوص انجام شود تا میزان اکسیژن و مونوکسید کربن خروجی در حد استاندارد قرار بگیرد.
- ورودی هوای مشعل و پرههای فن را به صورت دوره ای چک کنید.
- الکترودهای جرقه زن را تمیز کرده و فاصله هوایی استانداردشان را تنظیم کنید.
- نازلهای گازوئیل باید بهطور منظم بازدید و در صورت نیاز تعویض شوند.
- چشم الکترونیکی را بهصورت دورهای با یک دستمال نرم و خشک تمیز کنید تا دوده روی آن ننشیند.
- موتورخانه باید دریچههای هوای تازه کافی داشته و مسیر خروج دود (دودکش) کاملا باز و عاری از گرفتگی باشد.
- در مشعلهای گازوئیلی، از سوخت باکیفیت و بدون رسوب استفاده کنید.
برای رفع مشکل خام سوختن مشعل موتورخانه با کجا تماس بگیریم؟
اگر پس از بررسی موارد ایمنی پایه همچون تامین هوای تازه و سلامت دودکش، مشکل خام سوختن مشعل موتورخانه برطرف نشد، هرگونه اقدام خودسرانه برای باز کردن قطعات داخلی مشعل میتواند خطرناک باشد.
برای تشخیص دقیق از طریق دستگاه آنالایزر، تنظیمات تخصصی نازل و فیلترهای سوخت، میتوانید برای دریافت خدمات فوری، ایمن و تضمین شده توسط تیمهای مجرب آیپی امداد، با شماره پشتیبانی ما (02191003098 و 02158941) تماس بگیرید تا متخصصان ما در سریعترین زمان ممکن عیبیابی کرده و موتورخانه شما را به حالت بهینه و ایمن بازگردانند.