علت هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ + راهنمای هواگیری
شما می توانید با به اشتراک گذاشتن دیدگاه و تجربیات خود در انتهای مقاله علت هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ + راهنمای هواگیری به گفتمان آنلاین با تعمیرکاران آی پی امداد و دیگر کاربران بپردازید.
مشاوره آنلاینهوا گرفتن رادیاتور شوفاژ یکی از رایجترین مشکلات سیستمهای گرمایشی است که باعث کاهش راندمان و سرما میشود. در این مقاله از آی پی امداد به بررسی علت هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ و راهکارهای رفع آن به همراه راهنمای هواگیری صحیح رادیاتورها میپردازیم.
در صورت نیاز برای دریافت خدمات تعمیر رادیاتور شوفاژ خود توسط متخصصان آی پی امداد میتوانید با شماره تلفنهای 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید.
جدول راهنمای مشکل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ
برای دسترسی سریعتر به اطلاعات و درک بهتر وضعیت سیستم گرمایشی خود، جدول زیر خلاصهای از مهمترین مسائل مرتبط با مشکل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ را ارائه میدهد.
| پرسش | پاسخ |
| دلایل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ |
|
| مشکلات وجود هوا در رادیاتور شوفاژ |
|
| نشانههای هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ |
|
| زمان مناسب هواگیری رادیاتور شوفاژ |
|
| نکات جلوگیری از هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ |
|
چرا رادیاتور شوفاژ هوا میگیرد؟ 8 علت + راهحل
نظر تکنسین های آی پی امداد در مورد هوا گرفتن مداوم رادیاتور شوفاژ، این است که این مشکل 8 دلیل دارد که در ادامه به آنها میپردازیم.
- وجود سوراخ و نشتی در لولهها
- تجمع رسوب در لولهها و رادیاتور
- کاهش سطح آب درون مخزن
- واکنش شیمیایی آب با فلزات
- تخلیه و پر کردن مجدد سیستم
- خرابی یا عدم تنظیم منبع انبساط
- خرابی پمپ سیرکولاتور
- پیچیدگی مسیر لولهکشی به دلیل بالا بودن تعداد رادیاتورها
در ادامه به بررسی 8 علت وجود هوا در رادیاتور شوفاژ میپردازیم و در مورد آن ها توضیح میدهیم؛ همچنین در مورد چگونگی هواگیری رادیاتور شوفاژ نیز توضیح میدهیم.
1. وجود سوراخ و نشتی در لولهها
در سیستمهای گرمایشی بسته، آب تحت فشار در مدار جریان دارد. اگر در اتصالات یا خود لولهها سوراخی ایجاد شود، ابتدا آب از آن نشت میکند. با کاهش سطح آب در سیستم و افت فشار، مکش ایجاد شده باعث میشود که هوا از محل نشت یا از طریق شیر اطمینان وارد مدار شود.
از آنجا که هوا سبکتر از آب است، این جریان هوا به سمت بالاترین نقاط سیستم رفته و در رادیاتورها جمع میشود که نتیجه آن داغ نشدن بخشهایی از رادیاتور و ایجاد صدای شرشر است.
- ابتدا باید محل دقیق نشتی (چه در لولهها و چه در اتصالات رادیاتور) شناسایی شود،
- برای ترمیم میتوان از ماده آببند، نوار تفلون یا تعویض قطعه آسیبدیده استفاده کرد،
- پس از برطرف کردن نشتی، باید فشار مانومتر پکیج یا موتورخانه را بررسی کنید،
- فشار آب باید معمولا بین ۱ تا ۱.۵ بار باشد،
- در صورت افت فشار، با باز کردن شیر پرکن سیستم، آب را تا رسیدن به فشار استاندارد بالا ببرید،
- در نهایت با استفاده از آچار مخصوص هواگیری (یا پیچ گوشتی دو سو)، پیچ مخصوص در بالای رادیاتور را باز کنید،
- پس از اینکه هوای داخل خارج شد و به محض خروج آب پیچ را ببندید.
2. تجمع رسوب در لولهها و رادیاتور
تجمع رسوب و املاح موجود در آب در لولهها و رادیاتورها، باعث ایجاد سد و کاهش جریان آب در سیستم میشود. وقتی جریان آب مسدود یا کند میشود، فشار در نقاط مختلف سیستم نوسان پیدا میکند و این شرایط باعث میشود که گازهای محلول در آب آزاد شده و به صورت حبابهای هوا در بالای رادیاتور جمع شوند.
همچنین، رسوبات باعث فرسایش و ایجاد شکافهای ریز در اتصالات میشوند که از طریق آنها هوا میتواند به داخل سیستم نفوذ کند.
- ابتدا باید با استفاده از آچار مخصوص هواگیری، هوای موجود در رادیاتور را تخلیه کنید تا چرخش آب مجددا برقرار شود،
- اگر رسوبات زیاد و قدیمی هستند، بهترین راهکار استفاده از دستگاههای مخصوص شستشوی رادیاتور است،
- این دستگاه با فشار بالا، رسوبات و لجنها را از داخل لولهها و پرهها خارج میکند،
- افزودن مواد شیمیایی مناسب به آب مدار سیستم، از تشکیل رسوبات جدید و خوردگی لولهها جلوگیری کرده و طول عمر سیستم را افزایش میدهد،
- در صورتی که شیر هواگیری خراب یا فرسوده شده باشد، باید آن را تعویض کنید تا از ورود مجدد هوا به سیستم جلوگیری شود.
3. کاهش سطح آب درون مخزن
در سیستمهای گرمایشی بسته، منبع انبساط نقش مهمی در تنظیم فشار و جذب تغییرات حجم آب ناشی از نوسان دما دارد. زمانی که سطح آب درون مخزن منبع انبساط یا شیر اطمینان به دلیل نشتی یا تنظیم نبودن کاهش مییابد، فشار کل سیستم افت میکند.
این افت فشار باعث میشود که نقطه جوش آب پایین آمده و حبابهای هوا و بخار در داخل لولهها و رادیاتورها شکل بگیرند. همچنین، وجود شکاف در سیستم به دلیل نبودن آب کافی، امکان ورود هوا از نقاط مختلف را فراهم میکند که در نهایت منجر به تجمع هوا در بالاترین نقاط رادیاتور و سرد شدن آن میشود.
- برای حل این مشکل، ابتدا باید فشار مانومتر (فشارسنج) پکیج یا موتورخانه را چک کنید،
- اگر فشار زیر ۱.۵ بار است، باید با استفاده از شیر پرکن (که معمولا زیر پکیج قرار دارد)، آب را تا زمانی که عقربه مانومتر به عدد ۱.۵ تا ۲ برسد، به سیستم تزریق کنید،
- پس از تنظیم فشار، باید هوای داخل رادیاتورها را با استفاده از آچار مخصوص هواگیری تخلیه کنید تا جریان آب مجددا به درستی در مدار جاری شود،
- اگر مشکل کاهش آب به سرعت برمیگردد، حتما باید نشتی سیستم توسط تعمیرکار متخصص آی پی امداد بررسی شود.
4. واکنش شیمیایی آب با فلزات
یکی از دلایل اصلی هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ، فرآیندی به نام خوردگی الکتروشیمیایی است. آب مدار گرمایش حاوی اکسیژن محلول و یونهای مختلف است. زمانی که این آب با فلز رادیاتور (آهن یا فولاد) و همچنین اتصالات مسی تماس پیدا میکند، یک باتری کوچک شکل میگیرد که باعث جریان الکتریسیته و تخریب فلز میشود.
در این واکنش، اکسیژن موجود در آب با آهن ترکیب شده و اکسید آهن (زنگزدگی) تولید میکند. نکته مهم اینجاست که در این فرآیند، اکسیژن از حالت محلول در آب خارج شده و به صورت گاز آزاد میشود. چون گاز از آب سبکتر است، به سمت بالای رادیاتور رفته و باعث ایجاد هوا و کاهش انتقال حرارت میشود.
- باید با استفاده از آچار مخصوص یا پیچ گوشتی، شیر هواگیری (که معمولا در بالای رادیاتور قرار دارد) باز شود،
- با انجام این کار هوای محبوس خارج شده و سپس به محض خارج شدن آب باید پیچ بسته شود،
- افزودن مواد شیمیایی مخصوص به آب مدار شوفاژ لازم است،
- این مواد با خنثیسازی اکسیژن و یونها، سرعت واکنش شیمیایی و زنگزدگی را به شدت کاهش میدهند،
- همچنین باید اطمینان حاصل کنید که مدار شوفاژ نشتی ندارد.
5. تخلیه و پر کردن مجدد سیستم
زمانی که سیستم گرمایشی برای تعمیرات یا سرویس تخلیه میشود، آب موجود در لولهها خارج شده و فضای خالی ایجاد میشود. هنگام پر کردن مجدد سیستم، آب با فشار وارد لولهها شده و به دلیل جریان تند و گردابی، حبابهای هوا را در خود حل کرده و به همراه دارد.
از آنجا که هوا سبکتر از آب است، این حبابها به سمت بالاترین نقاط سیستم رفته و در رادیاتورها، بهویژه رادیاتور طبقه آخر، گیر میکنند و مانع از گردش صحیح آب میشوند.
- ابتدا پمپ سیرکولاتور و شیر رفت مشعل را ببندید تا جریان آب متوقف شود،
- یک آچار مخصوص هواگیری (یا پیچ گوشتی چهار سو بسته به نوع رادیاتور) و یک ظرف کوچک برای جمعآوری آب آماده کنید،
- پیچ هواگیری که در بالای رادیاتور (سمت مخالف شیر ورودی آب) قرار دارد را به آرامی باز کنید،
- به محض خارج شدن هوای فشرده، صدای سیفون و سپس خروج آب یکسره شروع میشود،
- پس از اینکه آب بدون حباب و به صورت پیوسته خارج شد، پیچ را سریعا ببندید تا آب زیادی هدر نرود،
- پس از هواگیری تمام رادیاتورها، حتما فشار مانومتر پکیج یا موتورخانه را چک کنید،
- فشار باید بین ۱ تا ۱.۵ بار باشد. در صورت افت فشار، سیستم را آبگیری کنید.
6. خرابی یا تنظیم نبودن صحیح منبع انبساط
خرابی یا تنظیم نبودن صحیح منبع انبساط یکی از اصلیترین دلایل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ است. منبع انبساط وظیفه دارد فشار آب در سیستم را در شرایط مختلف (گرم شدن و سرد شدن) متعادل نگه دارد. اگر دیافراگم منبع پاره شده باشد یا فشار هوای آن (باد کله) کم و زیاد باشد، تعادل فشار به هم میخورد.
در این حالت، وقتی آب داغ میشود و حجمش زیاد میشود، به جای فشرده شدن گاز در منبع، فشار سیستم بیش از حد بالا میرود و شیر اطمینان باز میشود تا آب تخلیه شود. سپس وقتی سیستم سرد میشود، به دلیل نبود آب کافی و فشار منفی، هوا از نقاط مختلف وارد مدار شده و در رادیاتورها جمع میشود.
- ابتدا باید پمپ و شیرهای سیستم را بسته و آب رادیاتور را تخلیه کنید تا فشار سیستم صفر شود،
- سپس با استفاده از پمپ باد، فشار هوای داخل منبع انبساط را بررسی کنید،
- این فشار باید معمولا بین ۰.۵ تا ۱ بار (بسته به نوع سیستم و ارتفاع ساختمان) تنظیم باشد.
- اگر فشار منبع کمتر از حد استاندارد بود، آن را با پمپ باد تا رسیدن به عدد استاندارد (که معمولا در دفترچه راهنما یا روی برچسب منبع درج شده) باد کنید،
- اگر فشار بیش از حد بود، هوای اضافی را تخلیه نمایید،
- اگر در مرحله اول متوجه شدید که منبع باد نگه نمیدارد و سریعا خالی میشود، یعنی دیافراگم آن پاره شده است،
- در این صورت راهی جز تعویض منبع انبساط وجود ندارد،
- پس از تعمیر یا تنظیم منبع، سیستم را مجددا با آب پر کنید تا فشار مانومتر روی عدد ۱.۵ تا ۲ بار (در حالت سرد) قرار بگیرد،
- در نهایت، شیرهای هواگیری رادیاتورها را باز کنید تا هوای باقیمانده در سیستم کاملا خارج شود و آب یکنواخت جریان یابد.
7. خرابی پمپ سیرکولاتور
وظیفه اصلی پمپ سیرکولاتور، گردش آب در مدار و برگشت آن به مشعل است. وقتی پمپ خراب میشود یا قدرت خود را از دست میدهد، سرعت گردش آب به شدت کاهش مییابد. این کاهش سرعت باعث میشود فشار آب در لولهها افت کند.
وقتی فشار آب در سیستم افت میکند و سرعت جریان کم میشود، گازهای محلول در آب (که در حالت عادی در جریان سریع حل هستند) آزاد شده و به صورت حبابهای هوا در میآیند. حبابهای هوا به دلیل سبکی به سمت بالاترین نقاط مدار حرکت کرده و در رادیاتورها گیر میکنند.
- ابتدا مطمئن شوید که پروانه پمپ گیر نکرده است،
- با استفاده از پیچ گوشتی کوچک روی انتهای پمپ، پروانه را بچرخانید تا آزاد شود،
- اگر پمپ صدای غیرعادی میدهد یا موتور آن داغ میکند اما آب جریان ندارد، موتور یا کلاچ پمپ خراب شده است و باید تعمیر یا تعویض شود
- پس از اطمینان از عملکرد صحیح پمپ، باید هوای محبوس شده را خارج کنید،
- با استفاده از آچار مخصوص هواگیری (یا پیچ گوشتی دوسو)، پیچ هواگیری که در بالای رادیاتور قرار دارد را باز کنید،
- بعد از اینکه هوای فشرده و سپس آب خارج شد، پیچ را ببندید،
- پس از رفع مشکل پمپ و هواگیری، حتما فشار مانومتر (گیج) پکیج یا مشعل را چک کنید،
- فشار باید معمولا بین ۱ تا ۱.۵ بار باشد،
- اگر فشار کمتر است، با شیر پرکن سیستم را آبگیری کنید،
- اگر سیستم شما دارای شیر هواگیری اتوماتیک است، مطمئن شوید که این شیر مسدود نشده باشد و به درستی کار میکند تا هوای سیستم به صورت خودکار تخلیه شود.
8. پیچیدگی مسیر لولهکشی به دلیل بالا بودن تعداد رادیاتورها
در ساختمانهایی که تعداد رادیاتورها زیاد است، مسیر لولهکشی برای پوشش تمام واحدها معمولا طولانیتر، پیچخوردهتر و دارای زانوییهای متعدد میشود. این پیچیدگیها باعث ایجاد نقاطی در سیستم میشوند که آب گرم نمیتواند به سرعت و با فشار کافی از آنها عبور کند.
در این گوشه و کنارها و نقاط مرتفع مسیر، جریان آب کند شده و حبابهای هوا که به طور طبیعی در آب حل هستند یا از نشتیهای جزئی وارد میشوند، فرصت پیدا میکنند تا از جریان جدا شده و تجمع یابند.
همچنین در سیستمهای لولهکشی پیچیده، هوا به جای اینکه به سمت پمپ و هواگیر برود، در رادیاتورهای دورتر یا انتهای مسیر محبوس میشود که نتیجه آن سرد شدن رادیاتور است.
- مهمترین کار، باز کردن پیچ هواگیر (معمولا با آچار مخصوص) در رادیاتورهای مشکلدار است تا زمانی که هوا خارج شده و آب به صورت یکنواخت جاری شود،
- در نقاطی از لولهکشی که احتمال تجمع هوا وجود دارد (مخصوصا در بالاترین نقاط ساختمان)، نصب شیرهای هواگیر اتوماتیک توصیه میشود،
- این شیرها به صورت خودکار هوا را تخلیه کرده و نیازی به دخالت دستی ندارند،
- تنظیم فشار پمپ سیرکولاتور در حد استاندارد میتواند به جریان یافتن بهتر آب و دفع هوا کمک کند،
- اطمینان حاصل کنید که مخزن انبساط سیستم به درستی کار میکند و فشار دیگ را در محدوده مطلوب نگه میدارد.
آیا وجود هوا در رادیاتور خطرناک است؟
وجود هوا در رادیاتور شوفاژ معمولا خطرناک نیست و تهدیدی جانی برای ساکنان منزل ایجاد نمیکند، اما اگر برای مدت طولانی برطرف نشود میتواند پیامدهای منفی داشته باشد. بنابراین، اگرچه این مشکل فوری نیست، اما بهتر است با هواگیری به موقع، از آسیبهای احتمالی و هزینههای تعمیرات جلوگیری کنید.
مهمترین موارد عبارتند از:
1. کاهش راندمان و افزایش هزینهها
- هوا مانع از جریان صحیح آب گرم در رادیاتور میشود که باعث میشود شوفاژ گرم نشود و برای رسیدن به دمای مطلوب، پکیج یا موتورخانه مجبور به کار بیشتر شود؛ این مسئله مصرف انرژی و قبض گاز را افزایش میدهد.
2. خوردگی و آسیب به سیستم
- وجود اکسیژن در رادیاتور میتواند باعث خوردگی داخلی لولهها و پرهها شود. در درازمدت، این خوردگی منجر به سوراخ شدن رادیاتور و نشت آب خواهد شد که خسارات مالی به همراه دارد.
3. ایجاد صداهای ناهنجار
- جریان آب و هوا در لولهها ایجاد صداهای قلقل و ناهنجاری میکند که آسایش ساکنان را مختل میکند.
نشانههای هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ
نشانههای هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ معمولا به راحتی قابل تشخیص هستند و با توجه به موارد زیر میتوانید متوجه وجود مشکل شوید:
1. سرد شدن بخشهایی از رادیاتور
- یکی از بارزترین نشانهها، گرم بودن قسمت بالایی رادیاتور و سرد ماندن قسمت پایین یا نواحی خاصی از آن است.
- این اتفاق به دلیل پر شدن بخشهایی از رادیاتور با هوا و جلوگیری از گردش آب گرم رخ میدهد.
2. صدای شرشر، قلقل یا جوشیدن
- اگر هنگام روشن بودن شوفاژ، صداهایی شبیه به جوشیدن آب، شرشر کردن یا عبور هوا از داخل لولهها شنیدید، نشانه وجود هوای محبوس شده در سیستم است.
3. کاهش راندمان و گرمایش
- در صورت هوا گرفتن، رادیاتور توانایی تولید گرمای کافی را از دست میدهد و ممکن است با وجود روشن بودن پکیج یا موتورخانه، فضای اتاق به اندازه کافی گرم نشود.
4. زنگزدگی و خوردگی
- وجود هوا و اکسیژن در مدار گرمایش به مرور زمان باعث خوردگی داخلی رادیاتورها و لولهها میشود که میتواند منجر به نشتی آب و کاهش عمر مفید سیستم شود.
هواگیری رادیاتور را چند وقت یکبار انجام دهیم؟
زمان مناسب برای هواگیری رادیاتور شوفاژ به شرایط و عملکرد سیستم بستگی دارد، اما به طور کلی توصیه میشود این کار را حداقل یک بار در سال و درست قبل از شروع فصل سرما انجام دهید. این کار باعث میشود هوای محبوس در لولهها در تابستان خارج شده و سیستم با حداکثر بازدهی کار کند.
علاوه بر هواگیری سالانه، اگر با علائمی مانند سرد شدن بخشهایی از رادیاتور، صدای شرشر یا قطرهکردن آب از شیر مواجه شدید، باید فورا نسبت به هواگیری آن اقدام کنید. همچنین در ساختمانهایی که سیستم گرمایشی قدیمی یا نشتی دارد، ممکن است نیاز به انجام این کار در فواصل زمانی کوتاهتر (مثلا هر چند ماه یکبار) باشد.
نحوه هواگیری رادیاتور شوفاژ
حال که میدانید دلایل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ چیست، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده که چگونه باید هواگیری رادیاتور را انجام داد؟ در ادامه به صورت گام به گام مراحل هواگیری رادیاتور شوفاژ را خواهیم گفت و زمان مناسب برای آن انجام این کار را نیز میگوییم.
- قبل از اقدام برای گرفتن هوای رادیاتور شوفاژ، باید این دستگاه را خاموش کنید تا از ورود هوای بیشتر به آن جلوگیری شود،
- با باز کردن همه شیرهای ورود و خروج، همه آب درون رادیاتور را تخلیه کنید.
- پیچ هواگیری که در قسمت بالا یا پایین رادیاتور قرار گرفته است را با باز کنید،
- برای باز کردن این پیچ ممکن است نیاز به پیچ گوشتی یا آچار فرانسه داشته باشید،
- در برخی از مدل ها نیز این پیچ با کمک اهرم باز میشود،
- پیچ مخصوص، آچار فرانسه یا پیچ گوشتی را روی قسمت مربعی شکل شیر خروجی نگهدارید،
- سپس برخلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید تا صدای خروج هوا را بشنوید،
- در زیر شیر هواگیری یک ظرف قرار دهید؛ زیرا ممکن است پس از تخلیه هوا، آب از آن خارج شده و زمین را خیس کند،
- پس از تخلیه کامل هوا و آب رادیاتور، مجددا پیچ هواگیری را ببندید و سیستم را راه اندازی کنید،
- برای هواگیری اصولی رادیاتور شوفاژ میتوانید از تکنسین های آی پی امداد کمک بگیرید.
راهکارهای جلوگیری از هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ
در ادامه چند راهکار ساده برای جلوگیری از هوا گرفتن لوله های رادیاتور شوفاژ و تاسیسات خواهیم گفت:
- قبل از روشن کردن شوفاژ و رادیاتورها در فصول سرما، بهتر است لوله ها و رادیاتور را از نظر عدم جمع رسوب بررسی کنید و مطمئن شوید مشکلی ندارند.
- همه قسمت های سیستم گرمایشی به خصوص شیرها، اتصالات و سرپوش ها را منظم را بررسی کنید.
- مطمئن شوید که اتصالات آسیبی ندیده اند؛ همچنین قسمت هایی که نشتی دارند و یا آسیب دیده اند را تعویض کنید.
- از اتصال صحیح لوله ها و عدم ورود هوا به آنها مطمئن شوید.
- بهتر است رادیاتورهای نصب شده در فضاهایی که مورد استفاده قرار نمی گیرند را خاموش کنید.
- دمای مشعل را بررسی کنید که با شعله آبی میسوزد و حرارت لازم را ایجاد می کند.
- مطمئن شوید شعله مشعل متناسب با مخزن است.
برای رفع مشکل هوا گرفتن رادیاتور با کجا تماس بگیریم؟
اگر همچنان موفق به عیب یابی و رفع مشکل هوا گرفتن رادیاتور شوفاژ نشده اید، جای نگرانی نیست؛ زیرا با حضور تکنسین در محل و بازدید از سیستم گرمایشی منزل شما مشکل به راحتی حل میشود.
اگر قصد دارید برای برطرف کردن مشکل هوا گرفتن رادیاتور از تکنسین های حرفه ای کمک بگیرید، میتوانید از مجموعه آی پی امداد درخواست حضور تکنسین در محل را ثبت کنید. برای حضور تکنسین آی پی امداد در محل و حل مشکل هوا گرفتن رادیاتور میتوانید با شماره تلفن های 02191003098 و 02158941 تماس بگیرید.